Chương 1 - Người Thừa Kế Của Nàng Thiếp

Khi nương ta qua đời, người đã gửi gắm ta cho nhà họ Ngu trên kinh thành.

Nào ngờ khi ta tìm đến cửa, mới hay vị “phu nhân” mà nương nhờ vả, kỳ thực chỉ là một người thiếp.

1

Tô di nương vận áo lục nhạt, bước chân nhẹ nhàng mà gấp gáp.

Bà dẫn ta đi gặp lão phu nhân cùng chính phu nhân, dáng người khom thấp, có phần lúng túng mà nói: nương ta và bà là đồng môn xuất thân từ một gánh hát năm xưa.

Lưu lạc tứ phương, cũng đã mấy năm không gặp.

Nào ngờ nương ta chết rồi, lại đem ta phó thác cho vị tỷ muội xưa kia này.

Lão phu nhân ngồi trên ghế tử đàn, tay chậm rãi lần chuỗi Phật châu.

Ánh mắt lướt qua thân hình gầy đét như cọng rơm dưới tấm áo rách nát của ta, khựng lại chốc lát.

“Đứa nhỏ đáng thương.”

Phu nhân cất giọng ôn hòa:

“Đã là người bạn thân gửi gắm, thì cũng như nửa đứa con vậy. Cứ ở lại trong phủ với Tô di nương, xem như có bầu bạn. Cứ yên tâm mà sống.”

Phu nhân cùng lão phu nhân đều là người ôn hòa dễ mến.

Ta quỳ xuống dập đầu.

Ngẩng đầu lên thì thấy Tô di nương khẽ thở phào nhẹ nhõm.

2

Phòng của Tô di nương không lớn, cửa sổ trồng một gốc hải đường Tây Phủ.

Cùng viện ấy, còn mấy vị di nương khác ở chung.

Bà sống trong phủ cũng coi như được đãi ngộ không tệ, cơm ăn áo mặc chẳng lo.

Chỉ có điều tiếc nuối duy nhất, có lẽ là bên mình chẳng có lấy một mụn con.

Tô di nương dẫn ta vào phòng, đóng cửa lại mới vội vã hỏi:

“Mẫu thân ngươi… làm sao mà mất?”

Ta vuốt lại vạt váy nhăn nhúm, giọng phẳng lặng như đang kể chuyện người dưng:

“Tự mình lao đầu vào chết.”

Phụ thân ta thi cử nhiều lần không đỗ, về sau nhiễm thói cờ bạc, nợ nần chồng chất.

Nương ta phải giặt áo quần, thêu khăn thuê, cật lực ba năm mới trả hết nợ.

Khó khăn lắm mới xong, nhưng khi buông được tâm nguyện thì thân thể cũng gục ngã.

Nghe vậy, Tô di nương phì một tiếng, tức tối:

“Cái đồ ngu ngốc! Biết sớm thế này, năm xưa sao không cùng ta vào phủ? Dù gì cũng được mặc lụa ăn ngon, đâu đến nỗi vì mấy đồng bạc mà kiệt quệ thân xác!”

Nước mắt đỏ hoe trong mắt bà.

Nương ta và bà vốn là đồng môn cùng xuất thân từ một gánh hát.

Cả hai đều là con gái nhà nghèo bị bán cho ông bầu gánh hát, đều mang họ của ông bầu.

Nương ta gọi là Tô Ngũ nương, Tô di nương gọi là Tô Lục nương.

Trên dưới gánh hát còn có mấy tỷ muội khác, một đám bé gái lớn lên trong roi vọt của ông bầu, tình cảm như ruột thịt.

Sau này ông bầu gặp chuyện, nương ta và Tô di nương may mắn giữ được mạng, cùng nhau bỏ trốn.

Hai người nương tựa lẫn nhau, hát rong gảy đàn bên trà lâu kiếm sống.

Tô di nương dung mạo xinh đẹp, được Ngu lão gia để mắt, muốn đón lên kinh thành làm thiếp.

Bà từng khuyên nương ta đi cùng.

Dù sao kinh thành nhà giàu đông đúc, dù gả vào nhà nào làm thiếp cũng chẳng sợ đói rét.

Không thì tiếp tục gảy đàn ca hát, thu nhập vẫn khá hơn tiểu trấn quê mùa.

Nhưng nương ta không chịu.

Khi ấy bà đã đem lòng yêu phụ thân ta, đem hết số bạc tích góp bao năm dốc ra, một lòng lo cho y đi thi.

Tô di nương kể, lần phụ thân ta lên kinh ứng thí, bà cùng nương ta còn đưa tiễn.

Lúc trở về, bà từng khuyên nương ta: kẻ đọc sách hay phụ tình, bảo bà nên tỉnh táo.

Nhưng nương ta không nghe, còn giận dỗi cãi vã.

“Nếu khi ấy nàng chịu nghe ta một hai câu, đã chẳng phải chết trẻ như thế!” — Tô di nương cười khẩy, song cổ họng đã nghẹn ngào.

Ta mỉm cười, nói nương ta quả thực không phân rõ nặng nhẹ.

Phụ thân ta tài cán chẳng ra sao, thi cử vài lần là bỏ bê, rồi ôm lấy vò rượu và xúc xắc.

Kẻ sĩ hóa thành súc sinh.

Nhưng nương ta đâu còn cơ hội để hối hận nữa.

“Đừng nhắc nữa.” — Tô di nương thở dài, dặn dò ta:

“Ta và nương ngươi lớn lên bên nhau, nàng lớn hơn ta hai tuổi, thuở nhỏ chiếu cố ta nhiều lắm. Sau này ngươi ở cùng ta trong viện, phú quý thì chưa dám nói, nhưng no đủ là chẳng thiếu, miễn là ngươi biết giữ quy củ…”

Còn ta thì đã chạy đến nội thất của bà, nhấc lên một cây tỳ bà hỏi bà có thể dạy ta gảy đàn được chăng.

Cây tỳ bà đó đặt trong hộp, phủ một lớp nhung dày, có vẻ đã rất lâu không đụng tới.

Ấy thế mà không hiểu sao, ta vừa nhìn đã thấy, liền lôi ra.

“Nương từng nói, ngày trước hai người ca hát bên trà lâu, là người gảy đàn, còn người hát khúc tiểu điệu. Tay đàn của người tuyệt diệu, nghe đến mức khiến người tê dại xương cốt.”

“Tô Ngũ nương này, nói gì cho trẻ con nghe vậy chứ!” — Tô di nương kêu lên, đoạt lấy cây đàn.

Bà nói trong phủ không thể chơi những thứ chẳng lên được mặt bàn này, dặn ta sau đừng có nghĩ tới nữa.

Ta không hiểu.

Khi xưa bà cũng nhờ tỳ bà khúc thu hút Ngu lão gia, cớ sao nay lại chê nó không thanh nhã?

Nhưng Tô di nương đã cất kỹ cây đàn, không cho ta đụng vào nữa.

3

Hôm sau, từ viện chính có người đến, nói muốn đo người cho ta để may hai bộ y phục.

Tô di nương mừng rỡ khôn xiết, không ngừng cảm tạ Lý mụ mụ bên cạnh phu nhân.

“Con bé lớn lên ở quê, vải vóc quý giá mặc lên người nó cũng là uổng phí. Cứ tùy tiện may hai bộ áo tỳ nữ cho nó mặc là được rồi.”

Thiếp thất trong phủ không được xem là chủ tử đàng hoàng, ngay cả hạ nhân được sủng bên cạnh lão phu nhân và chính phu nhân cũng có thể khinh thường các nàng.

Tô di nương sống yên ổn trong cửa nhà quyền quý này mười năm, tự nhiên rất hiểu thân phận của mình ở đâu.

Với ta mà nói, ở lại phủ làm một tỳ nữ chính là con đường tốt nhất.

Vừa không khiến người đời dèm pha, lại còn có chỗ nương tựa.

Lý mụ mụ vẻ mặt hiền từ, nghe vậy mỉm cười nói:

“Lão phu nhân dặn rồi, cô nương còn nhỏ, Ngu phủ chúng ta không dùng quy củ dành cho tiểu đồng. Cô nương cứ yên tâm ở lại, phần lệ hàng tháng của Tô di nương cũng sẽ được tăng thêm.”

Tô di nương lại cúi đầu cảm tạ rối rít.

Mới mấy hôm sau khi đo, y phục đã được gửi đến.

Ta không nén nổi háo hức, mặc vào ngay, soi mình trong gương đồng xoay qua xoay lại mấy vòng.

Từ nhỏ đến lớn, ta chưa từng được khoác lên người loại vải tốt đến thế.

Từ lúc phụ thân ta nhiễm phải tật xấu, gia sản cũng theo đó tiêu tan.

Khoản tích góp của nương ta bị biến thành tiền đặt cược trên sòng bạc.

Thắng thì y mua rượu uống, uống đến mức trong nhà hôi thối nồng nặc.

Thua thì thành nắm đấm, không sót một quyền nào giáng xuống ta và nương.

Tổ mẫu ta cũng cay nghiệt, từ lúc phụ thân rớt khoa cử thì càng thêm ghét nương ta,

luôn cho rằng chính nương đã liên lụy đến “bậc tài đức tương lai làm tể tướng” là phụ thân ta.

Mẫu thân ta và ta sống vô cùng chật vật, ít ngày không bị đánh chửi đã là xa xỉ.

Y phục mới, giày mới, lại càng không dám mơ đến.

Nghĩ lại mà chua xót.

Danh nghĩa thì nương ta là chính thất, còn Tô di nương chỉ là thiếp.

Thế nhưng Tô di nương lại được ăn no mặc ấm, trượng phu trong nhà tuy lạnh nhạt nhưng chưa bao giờ ra tay.

Chính phu nhân rộng lượng, bà chỉ cần an phận thủ thường là có thể sống yên lành.

Còn nương ta cả đời xem trọng cái danh chính thất, cuối cùng lại chẳng có cái chết tử tế.

Tô di nương thở dài:

“Cửa nhà quyền quý cũng có cái khó của cửa nhà quyền quý…”

Bà xuất thân từ gánh hát, ngay cả trong hàng thiếp cũng chẳng mấy ai coi trọng.

Ngu lão gia lại đã lớn tuổi, dù ưa cái mới, nhưng phần nhiều là có tâm mà chẳng đủ sức.

Mới lên kinh thành, cuộc sống của bà cũng chẳng dễ dàng gì.

Về sau bà nghĩ thông rồi:

Hầu hạ nam nhân chi bằng hầu hạ nữ nhân.

Lúc mới nhập phủ, bà luôn đề phòng chính phu nhân, sợ bị hãm hại.

Sau mới phát hiện, phu nhân đối đãi với các thiếp thất rất công bằng, không vì xuất thân mà khắt khe.

Lão phu nhân một lòng lễ Phật, rất ít nhúng tay chuyện trong phủ.

Chỉ đến lễ tết, trong ngoài phủ đều được ban thưởng.

Ngay cả những thiếp thất thấp kém như bà cũng được hồng bao.

Tô di nương nói, sau khi vào phủ chỉ được một năm ân sủng.

Sau đó, Ngu lão gia không còn hứng thú.

Lúc đưa bà vào phủ còn khen tiếng tỳ bà của bà dịu như tiên âm.

Về sau lại mắng là âm điệu dâm mị, làm bại hoại thuần phong mỹ tục.

Y lại mê hát xướng, sủng ái một tiểu hoa đán có giọng hót như oanh.

Cô nương đó chỉ lớn hơn tiểu thư cả trong phủ chừng hai tuổi.

Lão gia không tiện đưa vào phủ, nên nuôi ở ngoài.

“Nếu nương ngươi còn sống, với giọng hát ấy có khi lại khiến lão gia động tâm…” — Tô di nương nói.

Ta vuốt ve tấm y phục mới trên người, do dự một thoáng rồi đáp:

“Chuyện đó không thể đâu. Sau khi sinh ta, nương mất giọng rồi.”

Nghe nói nương ta sinh khó, đau đớn gào suốt một ngày một đêm, khiến thanh quản hỏng luôn.

Phụ thân và tổ mẫu vừa thấy ta là nữ nhi, lập tức chán ghét hai mẹ con.

Nương phát sốt, sốt suốt hai ngày.

May mà thím hàng xóm ghé qua cho bà bát trà thảo dược.

Giữ được mạng, nhưng mất luôn giọng.

Tô di nương lặng thinh, lại nhổ một ngụm.

Bà mắng phụ thân ta không ra gì, mắng nương ta tự rước khổ vào thân.

Nhưng mắng chưa được mấy câu đã đỏ hoe đôi mắt.

Nhìn vẻ mặt bà, ta chợt thấy giống nương ta ngày còn sống.

4

Hàng xóm thường nói, nương ta từng có một giọng hát rất hay.

Nhưng âm thanh ta nghe từ miệng nương, chỉ toàn là khàn khàn, khó nghe.

Thứ nghe thấy nhiều nhất, là tiếng khóc của người.

Tiếng khóc bi thương, gào thét, cầu xin, tuyệt vọng.

Bởi vì sinh ta xong, nương không thể có thai nữa, thường bị phụ thân đánh, bị tổ mẫu hành hạ.

Nghe nói phụ thân ta dan díu với quả phụ Vương làng bên.

Người phụ nữ ấy từng sinh ba đứa con, đứa nào cũng là con trai.

Nương ta biết chuyện, liền dẫn ta rời nhà.

Hai mẹ con đi tới trấn nhỏ, lững thững dọc theo phố từ sáng đến tối.

Tới chạng vạng, chúng ta dừng chân bên một tửu lâu.

Chợt nghe tiếng tỳ bà réo rắt, hòa cùng khúc tiểu điều dịu ngọt phương Nam, khiến người không thể không dừng lại.

Nương nghe được một lúc, liền bật khóc.

Bà nhét vào tay ta mấy đồng bạc vụn lén mang theo từ nhà, dặn ta đừng quay về nữa, lên kinh tìm Ngu gia, tìm Tô Lục nương.

Còn mình thì quay lại.

Ta lo lắng, liền lén theo sau về nhà.

Không thấy nương đâu.

Bất ngờ nghe hàng xóm nói, nương ta cầm dao bếp xông vào nhà quả phụ Vương, chém đứt của quý của phụ thân ta.

Sau đó lại đâm tổ mẫu một nhát.

Rồi lao đầu vào cây mà chết.

Ta còn chưa kịp khóc, đã bị thím hàng xóm đẩy một cái.

Bà bảo ta mau chạy.

Không chạy thì cũng bị đánh chết.

Ta chạy trốn, vừa đi vừa ăn xin, lết tới được Ngu phủ.

May thay, Tô di nương chịu thu nhận ta.